Chủ nhà thấy giá lên là trả cọc đền thêm rồi bán cho người khác, giấy cọc phải ghi gì để chặn việc đó?
Có người kể: bạn mình cọc 300 triệu, một tuần sau đất sốt nên bên kia bẻ cọc, trả lại 300 triệu và đền thêm 300 triệu rồi bán giá cao hơn. Chuyện nào cũng bắt đầu từ một tờ giấy. Bài này nói về hợp đồng đặt cọc mua nhà: nên ghi mục nào, mức phạt hai chiều ra sao, giữ chứng cứ thế nào và điều khoản nào bảo vệ người mua.
Hợp đồng đặt cọc mua nhà tối thiểu phải có gì
Trước hết là hình thức. Theo Bộ Tư pháp trả lời báo ngày 18/4/2026, Luật Công chứng 2024 không bắt buộc giao dịch đặt cọc mua bán bất động sản phải công chứng. Nếu hai bên muốn công chứng thì làm ở văn phòng công chứng tại tỉnh, thành phố nơi có căn nhà.
Luật cũng không bắt buộc cọc phải bằng văn bản, vì Bộ luật Dân sự cho phép giao dịch bằng lời nói. Nhưng cọc bằng miệng rất khó chứng minh khi tranh chấp, nên nên lập văn bản có chữ ký hai bên.
Một giấy cọc về căn nhà nên có tối thiểu các mục sau:
- Họ tên, giấy tờ tùy thân của bên nhận cọc, và phải là người đứng tên trên sổ.
- Căn nhà: địa chỉ, số tờ, số thửa, số giấy chứng nhận, diện tích theo sổ.
- Giá mua bán dự kiến, số tiền cọc, ngày giao, cách giao (nên chuyển khoản, ghi nội dung rõ ràng).
- Thời hạn ký hợp đồng mua bán chính, thường là công chứng, và ai chịu thuế phí.
- Mức phạt khi mỗi bên không ký, ghi cho cả hai chiều.
- Các cam kết về giấy tờ: không tranh chấp, không thế chấp, không quy hoạch, và việc phải làm nếu không đúng.
Thuế phí ai nộp phải chốt ngay từ lúc cọc, như mình đã viết ở bài các loại thuế phí khi mua bán nhà đất.
Ghi rõ bên nào bẻ cọc thì chịu gì
Nhiều người chỉ ghi số tiền cọc mà quên ghi hậu quả, khi đó luật điền chỗ trống. Theo Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015, người mua bỏ cọc thì mất cọc. Người bán bỏ cọc thì trả lại cọc và thêm một khoản tương đương, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác.
Nếu thấy phạt gấp đôi cọc chưa đủ làm chủ nhà ngại khi giá lên, hai bên có thể ghi mức cao hơn, và ghi giống nhau cho cả hai chiều để chủ nhà dễ đồng ý. Nghị quyết 03/2026/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, nói rằng mức phạt cọc vượt quá giá trị hợp đồng thì tòa chỉ quyết định tối đa bằng giá trị hợp đồng.
Cũng theo nghị quyết này, hợp đồng không ký được do lỗi của bên nào thì bên đó chịu phạt cọc. Vì vậy giấy cọc nên ghi rõ các việc mỗi bên phải làm và hạn làm, để sau này không cãi nhau ai có lỗi.
Cách viết dễ hiểu
Ghi ba việc: hạn ký hợp đồng chính, việc mỗi bên phải làm trước hạn đó, và khoản phạt nếu bỏ cọc. Câu nào mơ hồ thì sau này mỗi người đọc một kiểu.
Giữ chứng cứ ngay từ buổi đặt cọc
Bẻ cọc thường xảy ra khi không còn chứng cứ rõ ràng ai đã nhận gì. Có ba việc đơn giản:
- Chuyển khoản thẳng cho người đứng tên trên sổ, nội dung ghi rõ tiền đặt cọc mua căn nhà ở địa chỉ nào.
- Giấy cọc hoặc biên nhận ghi số tiền bằng số và bằng chữ, có chữ ký hai bên, thêm một người làm chứng không có quyền lợi trong giao dịch.
- Nếu hai bên đồng ý, quay lại buổi ký và giữ tin nhắn thỏa thuận.
Sao kê là bằng chứng về số tiền và người nhận. Trình tự giao tiền xem bài giao tiền trước hay công chứng trước.
Điều khoản bảo vệ người mua về giấy tờ và quy hoạch
Giấy cọc ghi cam kết không dính quy hoạch không thay được việc kiểm tra quy hoạch. Hai việc đi cùng nhau: kiểm tra để biết, ghi cam kết để có đường lui khi có sai lệch.
Theo Điều 45 Luật Đất đai 2024, đất có tranh chấp hoặc bị kê biên thì chưa chuyển nhượng được. Vì thế giấy cọc nên có các câu sau:
- Bên bán cam kết đất không dính quy hoạch, không tranh chấp, sang tên được.
- Bên bán cung cấp thông tin quy hoạch trong thời hạn cụ thể, ví dụ 15 ngày. Nếu dính quy hoạch thì hoàn cọc và chịu phạt theo mức hai bên thỏa thuận.
- Nếu diện tích thực tế thiếu so với sổ hoặc có tranh chấp thì hoàn cọc trong thời hạn cụ thể, ví dụ 10 ngày.
- Nếu nhà đang thế chấp, ghi rõ ngày bên bán tất toán khoản vay và lấy sổ.
Cách kiểm tra quy hoạch mình viết ở bài cách kiểm tra quy hoạch trước khi đặt cọc mua nhà. Bên bán đàng hoàng sẽ đồng ý, còn nếu họ chần chừ thì nên dừng lại.
Ví dụ trên một tòa đã quay video
Tòa 25 phòng ở Gò Vấp mình từng quay có 25 phòng sẵn và 3 phòng chờ, giá thuê khoảng 5 đến 6,5 triệu mỗi phòng (số lúc quay video, cần hỏi lại). Với tòa như vậy, giấy cọc nên có thêm phần về người đang thuê.
- Danh sách hợp đồng thuê từng phòng và tiền cọc của khách thuê. Một tòa 20 phòng có thể đang giữ khoảng 80 triệu tiền cọc của khách.
- Tiền thuê khách đã đóng trước, phải trừ vào giá hoặc chuyển lại cho người mua.
- Tình trạng thế chấp của căn nhà, như mình viết ở bài mua nhà đang thế chấp ngân hàng cần lưu ý những gì.
Mua tòa đang cho thuê là nhận cả hợp đồng thuê và tiền cọc của khách, nên cam kết này phải nằm trong giấy cọc chứ không chỉ nói miệng.
Nhà trong dự án khác nhà đã có sổ
Bài này nói về nhà đã có sổ. Nhà hình thành trong tương lai của chủ đầu tư có quy định riêng. Theo Điều 23 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, chủ đầu tư chỉ được thu đặt cọc không quá 5% giá bán, và chỉ khi nhà đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Với giấy cọc cụ thể, bạn nên nhờ công chứng viên hoặc luật sư xem lại trước khi ký.
Sắp cọc một căn nhà dòng tiền và muốn có người xem giúp giấy cọc?
Mình có thể cùng bạn xem lại một căn cụ thể trước khi bạn đặt cọc. Bạn vào nhóm Zalo kho nhà Hồ Chí Minh hoặc nhóm Zalo kho nhà Hà Nội để xem thêm các tòa đang bán kèm giá và tiền thuê thực tế.
Vào nhóm Zalo kho nhà HCMHoặc theo dõi và nhắn tin cho mình trên Facebook.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng đặt cọc mua nhà có bắt buộc công chứng không?
Không bắt buộc. Theo Bộ Tư pháp trả lời báo ngày 18/4/2026, Luật Công chứng 2024 không yêu cầu. Hai bên có thể tự nguyện công chứng.
Chủ nhà bẻ cọc thì phải trả bao nhiêu?
Nếu giấy cọc không ghi gì khác, theo Điều 328 Bộ luật Dân sự người bán trả lại tiền cọc và thêm một khoản tương đương. Hai bên có thể ghi mức khác.
Cọc bằng miệng hoặc giấy viết tay có giá trị không?
Bộ luật Dân sự cho phép bằng lời nói. Nhưng khó chứng minh khi tranh chấp, nên lập văn bản, chuyển khoản và có người làm chứng.
Hợp đồng đặt cọc mua nhà nên cọc bao nhiêu phần trăm giá nhà?
Theo các văn bản đã tra, chưa có tỷ lệ chung cho nhà đã có sổ, nên hai bên thỏa thuận. Với nhà hình thành trong tương lai của chủ đầu tư thì tối đa 5% giá bán.
Có cần ghi quy hoạch vào hợp đồng đặt cọc không?
Nên ghi. Bên bán cam kết không dính quy hoạch, cung cấp thông tin trong thời hạn cụ thể, và hoàn cọc nếu không đúng.
Bài viết liên quan
- Đặt cọc mua nhà đổi ý thì mất bao nhiêu tiền
- Giữ lại 10% giá nhà đến khi có sổ đứng tên cho an toàn
- Những việc cần làm trước khi đặt cọc mua nhà đất
- Mua lại cọc nhà từ người khác có an toàn không
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý. Các con số trong ví dụ chỉ để minh hoạ cách tính, có thể khác thực tế của từng tòa nhà và không phải cam kết lợi nhuận.



BÀI VIẾT LIÊN QUAN
Lạm phát ảnh hưởng đến bất động sản cho thuê thế nào
Lạm phát ảnh hưởng đến bất động sản cho thuê qua giá nhà, tiền thuê [...]
Th11
Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026, đọc 5 số trước khi mua nhà
Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026 qua năm con số: tỷ giá, xuất siêu, [...]
Th11
Căn hộ dịch vụ Vĩnh Viễn Quận 10 23,6 tỷ, đã cho thuê khoán
Căn hộ dịch vụ Vĩnh Viễn Quận 10 23,6 tỷ, 11 căn hộ đủ nội [...]
Th11
Tòa 24 phòng căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 23,8 tỷ
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 23,8 tỷ, 24 phòng xây mới [...]
Th11
Tòa 11 căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,9 tỷ
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,9 tỷ, giảm từ 17,5 tỷ, [...]
Th11
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,7 tỷ hợp đồng khoán
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,7 tỷ, 16 phòng, khoán 6 [...]
Th11
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 13,8 tỷ giảm từ 16 tỷ
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 13,8 tỷ, giảm từ 16 tỷ, [...]
Th11
Tòa căn hộ dịch vụ Phạm Văn Chiêu Gò Vấp 15,9 tỷ, 15 phòng
Căn hộ dịch vụ Phạm Văn Chiêu Gò Vấp 15,9 tỷ, 15 phòng kín khách, [...]
Th11