Chủ nhà không cho xem sổ trước khi đặt cọc thì làm gì

Chủ nhà không cho xem sổ thường vì sổ nói ra điều gì đó

Sổ đỏ hoặc sổ hồng là giấy tờ gốc của mọi giao dịch nhà đất. Tin rao và lời giới thiệu có thể bỏ bớt, còn sổ thì ghi đủ.

Trong trường hợp ở đầu bài, thứ sổ sẽ cho thấy là hình dạng thửa đất. Đất tóp hậu thì nhìn sơ đồ trên sổ là biết ngay, và giá mỗi mét vuông sẽ phải tính lại.

Không phải chủ nhà nào từ chối cũng đang giấu. Nhưng người mua không có cách nào phân biệt nếu chưa nhìn thấy sổ. Vì vậy đây là việc phải xong trước khi nói chuyện tiền.

Năm thứ đọc được trên sổ trong năm phút

1. Ai đứng tên. Sổ đứng tên nhiều người thì khi giao dịch phải có chữ ký của tất cả. Nếu là tài sản chung thì cả vợ và chồng cùng ký.
2. Diện tích. Sổ ghi 40 m² chưa chắc thực tế đủ 40 m², nhưng phải có con số trên sổ thì mới có cái để đo lại.
3. Sơ đồ thửa đất. Hình dạng thửa, có tóp hậu không, con ngõ có được thể hiện là lối đi chung không.
4. Mục đích sử dụng đất. Sổ ghi đất vườn, đất trồng cây lâu năm thì dù đã xây nhà, ngân hàng vẫn không tính. Họ cho vay trên đất ở.
5. Tài sản trên đất. Nhà đã được ghi nhận trên sổ hay chưa, ghi mấy tầng.

Với nhà đi chung ngõ, đừng tin câu hàng xóm tốt lắm, đi chung thoải mái. Hàng xóm có thể đổi, còn sổ thì không. Phần này mình viết ở bài rủi ro khi mua nhà sổ chung, giấy viết tay và vi bằng.

Chưa xem sổ thì chưa nói chuyện cọc

Nguyên tắc: chỉ đặt cọc với người đứng tên trên sổ, và phải được nhìn thấy sổ gốc trước khi giao tiền.

Chủ nhà nói có mà không đưa được giấy thì mình tính là chưa có. Bản chụp qua điện thoại là để xem trước. Đến lúc cọc thì phải là sổ gốc, đối chiếu với giấy tờ tùy thân của người ký.

Chủ nhà đưa lý do thì kiểm lý do đó

Lý do hay gặp nhất là sổ đang nằm ở ngân hàng vì căn nhà đang thế chấp. Chuyện này bình thường, nhưng kiểm được: chủ nhà vẫn có bản sao, và ngân hàng xác nhận được khoản vay. Cách mua một căn đang thế chấp, mình viết ở bài mua nhà đang thế chấp ngân hàng cần lưu ý những gì.

Song song đó, tự tìm hiểu lý lịch căn nhà. Đừng chỉ nghe môi giới và chủ nhà. Mình dùng ba nguồn:

• Người bán nước đầu ngõ: ngồi xuống mua cốc nước và hỏi chuyện căn nhà. Mười lăm phút có thể biết nhiều chuyện.
• Tìm trên mạng: gõ đúng địa chỉ căn nhà kèm các từ như cháy, tranh chấp.
• Tổ trưởng dân phố: giới thiệu mình sắp về làm hàng xóm và xin vài thông tin về căn nhà.

Một phép thử nữa: trước khi cọc, hãy hỏi thử ngân hàng xem căn đó vay được bao nhiêu. Một căn nhà có pháp lý tốt là căn nhà ngân hàng sẵn sàng nhận thế chấp.

Điều khoản đặt cọc bảo vệ bạn khi đi tiếp

Khi đã xem sổ và quyết định đi tiếp, hợp đồng đặt cọc nên có:

• Bên bán cam kết thửa đất không dính quy hoạch, không tranh chấp và sang tên được.
• Bên bán cam kết diện tích thực tế đúng với diện tích trên sổ. Nếu thiếu hoặc có tranh chấp thì hoàn cọc trong thời hạn cụ thể, ví dụ 10 ngày.
• Người ký phải là người đứng tên trên sổ.
• Ghi rõ số tiền trả khi công chứng và số tiền giữ lại đến khi ra sổ.

Nên thỏa thuận giữ lại một phần nhỏ, ví dụ khoảng 5% giá trị, đến khi nhận sổ mang tên mình rồi mới thanh toán nốt. Hợp đồng đặt cọc nên nhờ công chứng viên hoặc luật sư xem lại trước khi ký. Các bước trước khi cọc ở bài những việc cần làm trước khi đặt cọc mua nhà đất.

Khi nào nên dừng hẳn

Chủ né câu hỏi pháp lý là một trong những dấu hiệu nên dừng lại để kiểm thêm, vì nó kéo theo rủi ro giao dịch và khó bán lại sau này.

Nên dừng khi chủ nhà từ chối cả ba việc: không cho xem sổ gốc, không cho đo lại, và không chịu ghi cam kết về diện tích và quy hoạch vào hợp đồng đặt cọc. Từ chối một việc thì còn hỏi lý do. Từ chối cả ba thì giá rẻ mấy cũng không đủ bù.

Pháp lý phải đi trước giá. Một tài sản rẻ mà không an toàn thì vẫn là tài sản không nên mua.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết liên quan

• Cách đàm phán mua nhà để được giá tốt
• Những cái bẫy bất động sản giá rẻ cần tránh
• Giấy tờ cần kiểm tra khi mua tòa nhà cho thuê
• Diện tích thực tế nhỏ hơn sổ thì xử lý thế nào khi mua nhà
• Mua nhà nên giao tiền trước hay công chứng trước
• Ngân hàng cho vay bao nhiêu phần trăm giá trị nhà
• Mua nhà thừa kế hoặc đồng sở hữu cần những ai ký

Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý. Các con số trong ví dụ chỉ để minh hoạ cách tính, có thể khác thực tế của từng tòa nhà và không phải cam kết lợi nhuận.