Lỡ chậm trả một kỳ nợ vay mua nhà thì bị tính thêm những khoản gì?
Trong phần bình luận trên Facebook, có một câu mình gặp tới bốn lần: “Lãi thả nổi 3 năm bay gần nửa cái nhà”. Khoản trả mỗi tháng đã nhảy lên như vậy thì chuyện dễ xảy ra nhất là lỡ một kỳ. Bài này nói lãi suất quá hạn là gì, mức tối đa theo quy định, cách tính trên một ví dụ, chậm bao nhiêu ngày thì bị chuyển nhóm nợ và việc nên làm trước ngày đến hạn.
Lãi suất quá hạn là gì và tối đa bao nhiêu
Lãi suất quá hạn là mức lãi ngân hàng áp dụng cho phần nợ gốc đã đến hạn mà bạn chưa trả. Nó cao hơn mức lãi bạn đang trả hằng tháng, gọi là lãi trong hạn.
Văn bản đang áp dụng là Thông tư 39/2016/TT-NHNN về hoạt động cho vay. Theo khoản 4 Điều 13, đến hạn mà không trả hoặc trả không đủ thì người vay phải trả ba khoản:
- Tiền lãi của kỳ đó theo lãi suất đã thỏa thuận.
- Lãi chậm trả trên số tiền lãi chưa trả, mức thỏa thuận nhưng không quá 10% một năm.
- Lãi trên phần gốc bị chuyển nợ quá hạn, không vượt quá 150% lãi suất trong hạn tại thời điểm chuyển.
Hai con số 150% và 10% là mức trần, mức áp dụng ghi trong hợp đồng vay. Lãi trong hạn 13% một năm thì lãi suất quá hạn tối đa là 19,5%.
Phần nào của khoản vay bị tính lãi quá hạn
Trễ một kỳ không có nghĩa cả khoản vay bị tính lãi phạt. Theo Điều 20, ngân hàng chuyển nợ quá hạn đối với số dư nợ gốc không trả được đúng hạn và không được chấp thuận cơ cấu lại, tức phần gốc của kỳ bị trễ. Ngân hàng phải thông báo số dư nợ gốc bị quá hạn, thời điểm chuyển và lãi suất áp dụng.
Trường hợp nặng hơn là ngân hàng thu hồi nợ trước hạn theo thỏa thuận, khi người vay vi phạm hợp đồng (Điều 21). Phần gốc bị thu hồi mà không trả được cũng thành nợ gốc quá hạn.
Với khoản nợ đã quá hạn, tiền bạn nộp vào được thu nợ gốc trước, nợ lãi sau.
Cách tính lãi suất quá hạn qua một ví dụ
Ví dụ giả định: còn nợ 5 tỷ, lãi trong hạn 13% một năm, gốc trả đều trong 20 năm. Mỗi kỳ trả khoảng 20,8 triệu gốc và khoảng 53,4 triệu lãi cho 30 ngày, tổng khoảng 74,3 triệu.
Bạn trễ cả kỳ này 30 ngày, hợp đồng ghi đúng hai mức trần:
- Lãi trên 20,8 triệu gốc quá hạn ở mức 19,5% một năm: khoảng 334 nghìn.
- Lãi chậm trả trên 53,4 triệu tiền lãi ở mức 10% một năm: khoảng 439 nghìn.
- Cộng khoảng 773 nghìn, tức khoảng 26 nghìn mỗi ngày trễ.
Tiền phạt của một kỳ không lớn. Thứ đắt hơn là nhóm nợ, và nguy cơ cả khoản vay bị thu hồi trước hạn. Nếu cả 5 tỷ bị chuyển nợ quá hạn ở mức 19,5%, tiền lãi 30 ngày là khoảng 80,1 triệu thay vì 53,4 triệu.
Chậm trả bao nhiêu ngày thì bị chuyển nhóm nợ
Ngân hàng xếp khoản vay vào năm nhóm theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, tính theo số ngày quá hạn:
- Nhóm 1: trong hạn, hoặc quá hạn dưới 10 ngày và được ngân hàng đánh giá là thu hồi được đầy đủ.
- Nhóm 2, nợ cần chú ý: quá hạn đến 90 ngày.
- Nhóm 3: quá hạn từ 91 đến 180 ngày.
- Nhóm 4 và nhóm 5: quá hạn từ 181 đến 360 ngày và trên 360 ngày.
Nợ từ nhóm 3 trở lên là nợ xấu. Một khi đã thành nợ xấu thì việc vay vốn về sau rất khó.
Toàn bộ dư nợ của bạn tại một ngân hàng được xếp chung vào nhóm có rủi ro cao nhất. Nhóm nợ còn được tổng hợp qua Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia, nên trễ ở một nơi sẽ hiện ra ở nơi khác.
Muốn về nhóm thấp hơn, khoản vay trung và dài hạn phải được trả đủ phần quá hạn và trả đúng hạn tiếp ít nhất 3 tháng.
Việc nên làm trước khi trễ hạn
Nói chuyện với ngân hàng trước ngày đến hạn. Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ phải làm trước hoặc trong 10 ngày kể từ ngày đến kỳ hạn, và nó có giá về nhóm nợ, mình viết ở bài đang gồng lãi vay mua nhà nên bán, cơ cấu nợ hay giữ.
- Lập quỹ dự phòng sáu tháng: tổng chi phí cố định mỗi tháng, gồm cả tiền trả nợ, nhân với sáu, để ở một tài khoản riêng. Với ví dụ trên, riêng tiền trả nợ đã là khoảng 446 triệu.
- Mỗi tháng xem lại tháng này trả ngân hàng bao nhiêu, quỹ dự phòng còn đủ không, lãi suất sắp tới có đổi không. Bảng theo dõi ở bài cách quản lý dòng tiền khi vay mua bất động sản.
- Trả bớt gốc trong thời gian lãi còn cố định.
- Xem bạn đang thiếu tiền lãi hay thiếu tiền gốc, như ở bài vay 40% mà vẫn âm dòng tiền khi vay mua nhà.
- Đọc lại ba dòng trong hợp đồng: lãi suất với nợ gốc quá hạn, lãi suất với lãi chậm trả, các trường hợp bị thu nợ trước hạn.
Mình từng nợ hàng chục tỷ mà vẫn ngủ ngon nhờ có quỹ dự phòng và tự thử trước kịch bản xấu: lãi suất lên 15% thì có chịu được không, 20% số phòng trống thì có trụ được không.
Điều cần nhớ
Đến ngày mà chưa đủ tiền thì gọi ngân hàng trước, đừng im lặng chờ qua ngày. Mười ngày đầu là lúc bạn còn nhiều lựa chọn nhất.
Vay ngoài ngân hàng thì lãi quá hạn tính theo đâu
Thông tư 39 chỉ áp dụng cho khoản vay ở tổ chức tín dụng. Vay của người quen thì theo Bộ luật Dân sự 2015, Điều 466 và 468: lãi suất thỏa thuận không quá 20% một năm, lãi trên nợ gốc quá hạn bằng 150% lãi suất trong hợp đồng nếu không thỏa thuận khác, tiền lãi chậm trả chịu thêm 10% một năm.
Quy định có thể thay đổi và mỗi hợp đồng một khác. Khi đã trễ hạn, bạn nên hỏi ngân hàng đang vay bằng văn bản và nhờ luật sư xem hợp đồng.
Khoản vay của tòa nhà đang căng và bạn sợ lỡ kỳ trả nợ?
Bạn gửi mình dư nợ, lãi suất đang trả và tiền thuê thực nhận, mình cùng bạn đặt các lựa chọn cạnh nhau bằng con số. Bạn vào nhóm Zalo kho nhà Hồ Chí Minh hoặc nhóm Zalo kho nhà Hà Nội để xem thêm các tòa đang bán kèm giá và tiền thuê thực tế.
Vào nhóm Zalo kho nhà HCMHoặc theo dõi và nhắn tin cho mình trên Facebook.
Câu hỏi thường gặp
Lãi suất quá hạn là gì?
Là mức lãi áp dụng cho phần nợ gốc đã đến hạn mà chưa trả, sau khi bị chuyển nợ quá hạn. Mức này ghi trong hợp đồng vay.
Lãi suất quá hạn tối đa bao nhiêu?
Theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN, không vượt quá 150% lãi suất trong hạn tại thời điểm chuyển nợ quá hạn. Lãi trong hạn 13% thì tối đa 19,5% một năm.
Chậm trả tiền lãi thì bị tính thêm bao nhiêu?
Bị tính lãi chậm trả trên số tiền lãi chưa trả, mức thỏa thuận nhưng không quá 10% một năm.
Chậm trả bao nhiêu ngày thì bị nhảy nhóm nợ?
Quá hạn dưới 10 ngày có thể vẫn ở nhóm 1. Quá hạn đến 90 ngày là nhóm 2, từ 91 ngày là nhóm 3, tức nợ xấu.
Sắp không trả kịp một kỳ thì nên làm gì?
Nói chuyện với ngân hàng trước ngày đến hạn. Cơ cấu lại thời hạn trả nợ phải làm trước hoặc trong 10 ngày kể từ ngày đến kỳ hạn.
Bài viết liên quan
- Lãi suất thả nổi và rủi ro khi vay mua nhà đất
- Hết ưu đãi lãi suất vay mua nhà thì nên làm gì
- Trả nợ ngân hàng sớm hay tái đầu tư khi vay mua nhà
- Cách tính lãi suất vay mua nhà theo từng tháng có ví dụ
- Lãi kép là gì và cách dùng khi tái đầu tư tiền thuê nhà
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý. Các con số trong ví dụ chỉ để minh hoạ cách tính, có thể khác thực tế của từng tòa nhà và không phải cam kết lợi nhuận.



BÀI VIẾT LIÊN QUAN
Lạm phát ảnh hưởng đến bất động sản cho thuê thế nào
Lạm phát ảnh hưởng đến bất động sản cho thuê qua giá nhà, tiền thuê [...]
Th11
Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026, đọc 5 số trước khi mua nhà
Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026 qua năm con số: tỷ giá, xuất siêu, [...]
Th11
Căn hộ dịch vụ Vĩnh Viễn Quận 10 23,6 tỷ, đã cho thuê khoán
Căn hộ dịch vụ Vĩnh Viễn Quận 10 23,6 tỷ, 11 căn hộ đủ nội [...]
Th11
Tòa 24 phòng căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 23,8 tỷ
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 23,8 tỷ, 24 phòng xây mới [...]
Th11
Tòa 11 căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,9 tỷ
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,9 tỷ, giảm từ 17,5 tỷ, [...]
Th11
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,7 tỷ hợp đồng khoán
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 14,7 tỷ, 16 phòng, khoán 6 [...]
Th11
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 13,8 tỷ giảm từ 16 tỷ
Căn hộ dịch vụ Phan Huy Ích Gò Vấp 13,8 tỷ, giảm từ 16 tỷ, [...]
Th11
Tòa căn hộ dịch vụ Phạm Văn Chiêu Gò Vấp 15,9 tỷ, 15 phòng
Căn hộ dịch vụ Phạm Văn Chiêu Gò Vấp 15,9 tỷ, 15 phòng kín khách, [...]
Th11