Khai báo tạm trú cho người thuê và trách nhiệm của chủ nhà

Khai báo tạm trú cho người thuê gồm hai thủ tục

Theo Luật Cư trú 2020, thứ mọi người hay gọi chung là khai báo tạm trú thật ra là hai thủ tục, chia theo thời gian ở.

• Đăng ký tạm trú: người đến sinh sống ngoài xã, phường nơi đang thường trú từ 30 ngày trở lên thì phải đăng ký. Thời hạn tối đa là 2 năm và được gia hạn nhiều lần.
• Thông báo lưu trú: lưu trú là ở lại một nơi không phải nơi thường trú hay tạm trú trong thời gian ít hơn 30 ngày. Có người lưu trú qua đêm thì phải thông báo.

Ở một tòa nhà cho thuê theo tháng, gần như mọi người thuê đều thuộc thủ tục thứ nhất. Thủ tục thứ hai gặp khi người quen của người thuê ở lại qua đêm.

Đăng ký tạm trú, ai làm và chủ nhà góp phần nào

Người có nghĩa vụ đăng ký tạm trú là người thuê. Hồ sơ gồm tờ khai thay đổi thông tin cư trú và giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp, với người đi thuê thường là hợp đồng thuê nhà.

Hồ sơ nộp ở Công an xã, phường nơi có nhà hoặc trên ứng dụng VNeID. Luật cho cơ quan đăng ký 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Phần của chủ nhà gồm:

1. Ký hợp đồng thuê bằng văn bản, ghi đúng địa chỉ và số phòng.
2. Xác nhận đồng ý cho đăng ký tạm trú khi người thuê nộp hồ sơ.
3. Nhắc người thuê gia hạn trong 15 ngày trước khi hết thời hạn tạm trú đã đăng ký.
4. Giữ danh sách ai ở phòng nào, đã đăng ký chưa.

Mình xếp thủ tục đăng ký tạm trú cho người thuê chung với các khoản với phường và khu phố, tính khoảng 1 đến 3 triệu một năm. Chi tiết ở bài chi phí vận hành tòa nhà cho thuê gồm những gì.

Thông báo lưu trú khi có người ở lại dưới 30 ngày

Theo Điều 30 Luật Cư trú, áp dụng từ ngày 1/7/2026, khi có người lưu trú qua đêm thì thành viên hộ gia đình, cơ sở lưu trú du lịch và các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo, trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Người đến sau 23 giờ thì trước 8 giờ sáng hôm sau.

Theo Thông tư 116/2026/TT-BCA, việc thông báo làm được qua điện thoại, hộp thư điện tử, Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú.

Điều luật đang áp dụng không có ngoại lệ cho người thân đến ở nhiều lần. Nên ghi vào nội quy: có khách ở lại qua đêm thì người thuê báo trước cho quản lý, để kịp thông báo trước 23 giờ. Xem thêm bài nội quy tòa nhà cho thuê cần có những điều gì.

Mức phạt khi không khai báo

Mức phạt đang áp dụng nằm ở Nghị định 282/2025/NĐ-CP:

• Không thực hiện đúng quy định về đăng ký tạm trú, thông báo lưu trú: cảnh cáo hoặc phạt 500 nghìn đến 1 triệu đồng.
• Cơ sở kinh doanh lưu trú và các cơ sở khác không thông báo lưu trú: 2 đến 4 triệu nếu sót 1 đến 3 người, 4 đến 8 triệu nếu 4 đến 8 người, 8 đến 12 triệu nếu từ 9 người.

Đây là mức với cá nhân, tổ chức bị phạt gấp đôi. Nghị định không nói rõ một tòa nhà cho thuê theo tháng được xếp vào nhóm cơ sở lưu trú hay tính như hộ gia đình. Hai mức chênh nhau nhiều lần, nên điểm này bạn hỏi Công an phường nơi có nhà.

Người thuê phạm pháp thì chủ nhà liên đới tới đâu

Mình xếp chuyện người thuê tụ tập, cờ bạc, dùng chất cấm vào năm rủi ro khi mua nhà cho thuê. Nếu không may xảy ra chuyện, chủ nhà vẫn có thể bị liên đới. Rủi ro này chỉ giảm được bằng quản lý tốt. Chi tiết ở bài 5 rủi ro khi mua nhà cho thuê.

Ranh giới nằm ở chữ biết. Theo Điều 256 Bộ luật Hình sự, người cho thuê, cho mượn địa điểm để chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy bị phạt tù từ 2 đến 7 năm.

Chủ nhà biết người thuê dùng nhà vào việc phạm pháp mà vẫn cho thuê thì có thể bị xử lý. Chủ nhà không biết thì cần cho thấy được điều đó: hợp đồng ghi rõ mục đích thuê, hồ sơ tạm trú của người thuê, nội quy. Từng vụ việc do cơ quan điều tra và tòa án xem xét.

Về hành chính, Nghị định 282/2025 phạt 20 đến 40 triệu đồng người quản lý cơ sở cho thuê lưu trú thiếu trách nhiệm, để xảy ra tàng trữ, mua bán, sử dụng ma túy trong khu vực do họ quản lý.

Việc chủ nhà nên làm để giảm rủi ro

1. Xem giấy tờ gốc: căn cước và một giấy tờ thứ hai như thẻ sinh viên hoặc hợp đồng lao động.
2. Hỏi công việc, lý do chuyển khỏi chỗ cũ, có hay tụ tập bạn bè không.
3. Hợp đồng thuê có điều khoản về các hành vi vi phạm, có nội quy đính kèm.
4. Khu chung có người giám sát, như camera hoặc một quản lý bán thời gian.
5. Thấy dấu hiệu bất thường thì báo Công an phường, không tự xử lý.

Theo Điều 172 Luật Nhà ở 2023, bên cho thuê được đơn phương chấm dứt hợp đồng khi bên thuê sử dụng nhà không đúng mục đích đã thỏa thuận. Vì vậy nên ghi rõ mục đích thuê trong hợp đồng.

Phần trích trong bài là văn bản có hiệu lực tại thời điểm viết. Trường hợp cụ thể, bạn hỏi Công an phường nơi có nhà hoặc luật sư.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết liên quan

• Kinh nghiệm chọn khách thuê nhà và giữ khách ở lâu
• Hợp đồng cho thuê nhà cần những điều khoản nào
• Cách quản lý nhà cho thuê bằng công cụ miễn phí
• Kinh doanh căn hộ dịch vụ cần những gì khi mua cả tòa
• Cho thuê theo ngày cần giấy phép gì và thủ tục ra sao
• Trách nhiệm chủ nhà khi xảy ra cháy ở nhà cho thuê

Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý. Các con số trong ví dụ chỉ để minh hoạ cách tính, có thể khác thực tế của từng tòa nhà và không phải cam kết lợi nhuận.